Termen en begrippen in de kunst

Door Art Etcetera

Wat voor kunstwerk is dit?

Vaak worden verkeerde termen gebruikt in de kunsthandel, door de kunstverzamelaar of in het algemeen in de kunstwereld. Men spreekt bijvoorbeeld al snel van een schilderij, alleen blijkt dit vaak een litho of zeefdruk te zijn. Een schilderij of tekening is een uniek kunstwerk, het origineel. De enige in zijn soort, van de hand van de kunstenaar, waar er maar 1 van is. Echter een litho of zeefdruk is grafiek en dit is kunst in een bepaalde oplage. Bij grafiek hebben we het over meerdere gelijke kunstwerken. Bij grafiek is de prijs doorgaans lager, omdat er bijvoorbeeld 300 van zijn gedrukt.

Enige technieken in de kunst

Een schilderij kan bijvoorbeeld worden uitgevoerd in olieverf (pigmenten gebonden in olie) of acrylverf (een snel drogende synthetische verf), op een doek, papier, hout of als muurschildering. Net als een aquarel (waterverf schilderij), een gouache (plakkaat-waterverf), een houtskool-, potlood-, krijt- of penseeltekening zijn dit allemaal unieke kunstwerken.

Grafiek, de verschillende druktechnieken

Lithografie: Lithografie, steendruk is een grafische vlakdruktechniek die ontdekt werd aan het eind van de 18e eeuw en sindsdien veel toegepast.

Chromolithografie: Chromolithografie is een vorm van lithografie waarbij kleur wordt gebruikt. Voor elke te gebruiken kleur wordt een aparte steen geprepareerd die over elkaar heen gedrukt worden.

Zeefdruk: Zeefdruk is een druktechniek die gebruikt wordt voor de bedrukking van affiches, kunst en textiel. De inkt wordt door een drukvorm in een opgespannen stuk gaas gedrukt. Voor elke kleur is een aparte drukvorm, zeef, nodig.

Ets: Bij het etsen wordt vaak een koperen plaat gebruikt met daarop een waslaag. in de waslaag wordt vervolgens de afbeelding gekrast. Deze krassen worden door een zuur in de koperplaat weggevreten. Deze groeven kunnen de inkt met een etspers overzetten op het papier.

Giclee: Wordt ook wel irisprint of piëzografie genoemd. Het is een zeer hoge kwaliteit kleurendruk die meer en meer wordt gebruikt om kunstwerken in oplage te produceren. De basis voor het maken van een giclee is een inktjetprinter, waaraan zeer hoge eisen worden gesteld. Voordeel van de giclee is dat er kleine oplagen mogelijk zijn.

voorjaar lente kunst kleurrijk art etc Bussum

Andere druktechnieken

Sjabloondruk: Een stencil of sjabloon is een uitgespaarde vorm die voor herhaaldelijk gebruik is bedoeld. Een kartonnen of papieren sjabloon wordt ook regelmatig gebruikt bij graffiti en muurschilderingen.

Blinddruk: Dit is een druktechniek zonder gebruik van inkt. Op de drukplaat wordt een reliëf aangebracht dat in het papier gedrukt zal worden. De afbeelding is door licht- en schaduwwerking op het papier te zien.

Lambda: Een zeer hoge kwaliteit digitale afdruk geproduceerd met de Durst Lambda. Dit is een fotografische afdruk machine die gebruik maakt van drie lasers, RGB (rood, groen en blauw) voor de productie van digitale prints op lichtgevoelige materialen.

Houtsnede: Xylografie of houtsnijkunst behoort tot de hoogdruk. In tegenstelling tot bij een houtgravure wordt een houtsnede gegutst in een zachte houten plank, wat grovere afdrukken met sterk zwartwit contrast oplevert en vaak een houtstructuur. 

Linosnede: Dit is een hoogdruktechniek waarbij de plaat of drukvorm bestaat uit een stuk linoleum. Omdat zacht linoleum gemakkelijker bewerkbaar is dan hout, kunnen de lijnen vloeiender gesneden worden. 

Offset: Offsetdruk is de meest gebruikte druktechniek en behoort tot de vlakdruk. Tegenwoordig onderscheidt men conventionele offsetplaten en computer-to-plate platen. Offsetdruk leent zich vooral voor hoge oplagen die snel gedrukt kunnen worden. Er zijn enorme kwaliteitsverschillen in offset lithografie o.a. door gebruikte fijne of grovere rasters, inkten en papierkwaliteit. Dan spreken we van High Quality offset of HQ kunstdruk.

Kunst jargon

Multipel: Of multiple, een kunstwerk of design dat in grote hoeveelheden kan worden gemaakt en niet altijd via de reguliere kunsthandel wordt verkocht. Denk aan een object, toegepaste kunst & designartikelen. Multiplels zijn er o.a. van kunstenaars als Andy Warhol, Banksy, Corneille, Herman Brood, Keith Haring, Jeff Koons maar ook Salvador Dali.

Editie: Een gelimiteerde en genummerde oplage van een  kunstwerk, het kan ook een ongenummerde oplage zijn welke ‘out of stock,’ niet meer verkrijgbaar, is.

Collage: Kunstwerk waarbij knipsels, afval, foto’s en dergelijke geplakt zijn op een ondergrond of drager, soms ook gecombineerd met een schildering of tekening.

Mixed media: Gemengde technieken, verschillende materialen en technieken door of over elkaar.

Airbrush: De verf wordt fijn verneveld met een luchtstraal en op de ondergrond aangebracht

Impasto: Olieverf of andere verfsoorten worden met dikke structuren aangebracht, met een kwast of een paletmes.

Handgesigneerd: Van groot belang voor de echtheid en authenticiteit van het kunstwerk, dit verhoogd de waarde van het werk.

Handgenummerd: Hier hebben we het over kunst in oplage, multiples of grafiek. Door de nummering weten we de oplage, het eerste cijfer is het volgorde nummer en het 2e cijfer is de oplage. Bijvoorbeeld 64/350, dan is 64 het volgnummer en 350 de oplage.

Gesigneerd in de druk: Of gesigneerd in de steen (litho), hier is de signatuur in het drukproces meegenomen en is elke prent dus niet afzonderlijk gesigneerd. Dit heeft invloed op de waarde van het kunstwerk, deze versie is minder waard.

Vervolg Kunstjargon

Preeg: Blindstempel met een naam of teken in blinddruk. Sinds het einde van de 19e eeuw op grafiek aangebracht door kunstenaars, uitgevers en drukkers.

Prent: Een afdruk op papier van een drukvorm die met een drukpers of andere drukwijze vermenigvuldigd kan worden.

Marge: Niet bedrukte rand om de afbeelding van het papier.

Moet: Kenmerk van diepdruk, indruk van de plaatranden in het papier. Dit ontstaat bij het drukken onder de pers.

Monogram: Beginletters van de naam van de kunstenaar.

Verso: Verso gesigneerd, op de achterzijde van de prent.

Watermerk: Een figuur of monogram verwerkt in het papier als merk. Goed te zien als het papier tegen het licht wordt gehouden.

Épreuve d’artiste / E/A: Proefdruk gemaakt voor de kunstenaar vóórdat de oplage gedrukt gaat worden. Aan de hand van de drukproef kunnen er nog wijzigingen worden doorgevoerd.

Hors commerce / H.C.: Leterlijk ‘buiten de handel,’ dus in principe niet bestemd voor verkoop. Extra druk buiten de genummerde oplage.

Uitleg over grafiek of Webshop?

Wil je meer weten of grafiek of schilderijen? Of  ALLE KUNST in onze WEBSHOP bekijken.

Grafiek & schilderijWebshop